Czytam teksty części głównonurtowych, liberalnych dziennikarzy, którzy radują się, że tym razem Marsz Niepodległości „przeszedł spokojnie”. Nic nie spalono po drodze, nie doszło do zamieszek, co jest znakiem, że podobno „Marsz się cywilizuje”.

Tu ujawnia się sedno libkowego podejścia do tego tematu. Dla nich zawsze liczyła się przede wszystkim estetyka, a nie treść. Ci wcześniejsi nacjonaliści byli tacy „subkulturowi”, tacy nieładni, tacy mało salonowi. Dziś to już co innego.

Mnie natomiast interesowała i nadal interesuje treść, a mniej forma. Hasła nacjonalistyczne czy ksenofobicznie nie zniknęły z tego wydarzenia. Ale libkowe centrum szykuje się do potencjalnej koalicji z Konfederacją, więc nie będą przecież na takich szczegółach się koncentrować. Zwłaszcza, że rząd sam przejął nacjonalistyczną politykę np. względem migracji, zawieszania prawa do azylu i tym podobnych działań. Dzisiaj Marsz budzi mniejsze emocje w centrum, bo samo centrum jest dziś bardziej na prawo niż dziesięć, czy piętnaście lat temu. Tu niewątpliwie osiągnęli sukces.

Ale dla mnie równie ważne jest to, czego w treści tego marszu nie ma, czyli przykładowo jakichkolwiek odniesień do bezpieczeństwa socjalnego. A hasła „ekonomiczne” się przecież pojawiają, ale głównie w odniesieniu do konkurencji polskich podmiotów gospodarczych z zagranicznymi. Miejsca na świat pracy w tej wizji nie ma. Ktoś powie, „ale to marsz niepodległości”, więc po co tu „socjal”. Otóż w 1918 roku kwestie „socjalne” były jednymi z najważniejszych elementów, które budowały poparcie dla pierwszych rządów. Wówczas klasa pracująca była nieco bardziej świadoma klasowo i po prostu nie dało się zignorować jej postulatów, zwłaszcza, że część wciąż była uzbrojona. Tak więc te kwestie musiały być włączone do prawodawstwa nowego państwa.

A obecnie? Marsz od dawna był zapowiedzią jednej z możliwych przyszłości. I teraz widać, że ta przyszłość zaczyna się materializować. Konfederacja, która niejako wyłoniła się z tego marszu najprawdopodobniej będzie częścią przyszłego rządu. Co więc treść Marszu nam mówi o tej przyszłości? Czego chcą maszerujący?

W warstwie tożsamościowej mniej więcej wiadomo, ale w warstwie gospodarczej jest równie źle. Konfederacja jest wroga wszelkim „socjalistycznym” pomysłom w gospodarce. Widać to po ich głosowaniach, gdzie w większości stoi po stronie biznesu, a nie po stronie pracowników czy lokatorów. To będzie powtórka z rozrywki tego co realizuje „nowa prawica” w USA, czy Argentynie. Zaciskanie pasa na brzuchach pracowników, żeby biznes „narodowy” mógł obrastać tłuszczem. To tylko walka kapitalistów lokalnych z globalnymi o podział zysków wyciśniętych z klasy pracującej, nic więcej.

Na „konkurencyjnym” marszu tego dnia, zorganizowanym przez środowiska lewicowo-wolnościowe, kwestie socjalne były jednymi z podstawowych. Na przykład zniesienie zakazu strajków solidarnościowych.

Tak się składa, że tego samego dnia w Hiszpanii odbył się pierwszy od lat strajk generalny, zorganizowany pod hasłem „Płace, mieszkania, ceny”. Bezpośrednią przyczyną jest narastający kryzys kosztów życia, przede wszystkim mieszkaniowy. W ciągu ostatniej dekady czynsze wzrosły o około 80 proc., znacznie szybciej niż wynagrodzenia. W strajku uczestniczyły 4 miliony pracowników, a setki tysięcy wyszły na ulice.

W Polsce taki strajk byłby uznany za nielegalny, bo ekipa postsolidarnościowa, która doszła do władzy w III RP dobrze wiedziała z własnego doświadczenia, jakim zagrożeniem są strajki tego rodzaju.

Problem polega na tym, że to mało kogo obchodzi w Polsce. Co widać po frekwencji na tego rodzaju protestach i nie chodzi mi tylko o 11 listopada, co można by tłumaczyć, że to „nie jest tematycznie powiązane”. Nie ma żadnych protestów o zbliżonej nawet sile w Polsce, które by walczyły o poprawę losu zwykłego pracownika i pracownicy. Wiem, bo przez lata je współorganizowałem i zawsze to była garstka ludzi. Dla osób, które znają mnie ze sporadycznych tekstów to może być mało oczywiste. O ile w publicystyce poruszam bardzo różnorodne tematy, to w praktyce przez wiele lat zajmowałem się głównie kwestiami lokatorskimi i pracowniczymi. Nie jestem w stanie policzyć ile protestów, czy strajków w tych kwestiach organizowałem. I wiem, że zaangażowanie ludzi nawet w obronę swojego własnego interesu ekonomicznego jest bardzo trudne. Choć nie niemożliwe, stąd kilka sukcesów udało się osiągnąć z których skorzystały tysiące osób. Ale to realizowała niemal zawsze garstka osób.

Dlatego jako osoba, która „robiła robotę” w dokładnie tych tematach, które stały się przyczyną strajku generalnego w Hiszpanii jest mi szczególnie smutno i ponuro. To nie wynika z „kompleksu niższości”, bo gdybym taki miał, to bym w ogóle takich działań nie realizował. Chodzi o tę przykrą świadomość, że u nas pod wieloma względami jest gorzej niż w Hiszpanii, a jednocześnie wiem, że siły, które nadchodzą, będą jeszcze bardziej pogarszać sytuację ekonomiczną dla mniej zamożnej części społeczeństwa i pracowników. I wiem, że znowu protestować będzie co najwyżej kilkaset osób, a reszta da się omamić niejasną wizją wielkości narodowej, która tak jak przed wojną, ograniczać się będzie do walki o interesy lokalnego kapitału i wybranych branż.

Mamy rozmaite tożsamości, składamy się z warstw. I kluczowe jest to, która warstwa jest akurat na wierzchu, która dominuje. U nas tożsamość pracownicza jest zakopana głęboko pod dominującą tożsamością narodową. Dlatego uważam, że przepychanki o to, kto tę tożsamość lepiej wyrazi są jałowe. To tylko umacnianie wizji, że tylko ta tożsamość powinna być główną miarą.

Mamy inne kwestie, którymi musimy się zająć, a które są w większości porzucone, a będą porzucone jeszcze bardziej. Jeśli ktoś chce coś odzyskiwać, to jest święto zupełnie niemal porzucone, a jeszcze zapisane w kalendarzu. To jest 1 Maja. A teraz pomyśl, co ci się wyświetliło w głowie, kiedy przeczytałeś czy przeczytałaś te słowa. To będzie miarą zwycięstwa dominującego dyskursu.

Xavier Woliński