W banieczce socialmediowej powstały pewne emocje na temat tego, że lewica parlamentarna nie poparła prawicowego polityka Marka Jurka na „premiera technicznego” zaproponowanego przez Mateusza Morawieckiego.
Nie wiem dlaczego akurat Jurka forsował Morawiecki i jak stawianie na bardzo konserwatywnego polityka ma mu pomóc w odróżnieniu się od reszty konserwatywnej prawicy. Dotychczas sądziłem, że koncepcja była taka, żeby właśnie nie eksponować nadmiernie konserwatyzmu, a koncentrować się na kwestiach gospodarczych. Ten ruch raczej jeszcze bardziej stopi go z resztą konserwy. Nie widzę jakiegoś spójnego pomysłu na siebie tej grupy, która wyszła z PiS razem z byłym premierem. Ale to już ich problem.
Natomiast zastanówmy się, czy jakakolwiek lewicowa osoba mogłaby poprzeć taką kandydaturę? O bardzo konserwatywnych poglądach Marka Jurka słyszała chyba każda osoba zainteresowana polityką. Dość powiedzieć, że kiedyś doszło do „rozwodu” politycznego pomiędzy nim a Kaczyńskim, bo Jurek domagał się zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej zanim to stało się modne. Były takie czasy, kto by pomyślał. Ale od tego czasu cała scena posunęła się jeszcze bardziej na prawo i to, co kiedyś wydawało się skrajnością dziś jest w mainstreamie.
Ale zastanówmy się, co miałby robić lewicowiec z takim premierem także w kwestiach gospodarczych. Najbardziej, jak sądzę, spójne poglądy bliskie Jurkowi wyraża program jego partii Prawica Rzeczypospolitej o wiele mówiącym tytule „Narodowy kapitalizm”. Sam Jurek potwierdzał w 2010 roku dla Salonu24, że choć program został później przeformułowany, zawierał podstawowe kierunki polityki gospodarczej jego ugrupowania. „Prawicę definiuje poziom identyfikacji z wartościami cywilizacji chrześcijańskiej, w połączeniu z wszystkimi wartościami naturalnymi: Ojczyzna, rodzina, własność” – mówił w tym wywiadzie.
Może więc kilka cytatów z programu „Narodowy kapitalizm”:
„Polacy mogą stać się narodem właścicieli i przedsiębiorców. Nie trzeba być wielkim kapitalistą, aby być udziałowcem, inwestorem lub usługodawcą. Ani układ, ani socjalizm, ale skromny dostatek zamożnych rodzin”.
„Zamiast podatkowej redystrybucji – rodzinne inwestowanie i samodzielność finansowa rodzin. Rodzina winna być podmiotem podatkowym, a rozliczanie indywidualne tylko dopuszczalną opcją. Aby rodzice mogli pracować, praca musi być u nas tańsza. Dziś obłożona jest horrendalnymi obciążeniami i stała się towarem bez mała luksusowym”.
„Trzeba przywrócić swobodę działalności gospodarczej dla wszystkich i likwidować jej bariery, wsłuchując się w postulaty przedsiębiorców i pracodawców”.
„Ustawy ograniczające wolność gospodarczą w imię interesu publicznego powinny być rzadkim wyjątkiem i można rozważyć przyjmowanie ich kwalifikowaną większością głosów”.
„Zasady swobody inwestycyjnej powinny być osnową ustawodawstwa o zagospodarowaniu przestrzennym, samorządzie terytorialnym, procesie budowlanym i ochronie środowiska”.
„Ukształtowanie prawa pracy nie może stanowić bariery w zatrudnianiu pracowników, bo nadmierna ochrona miejsc pracy w istocie obraca się przeciwko pracownikom i w tym duchu trzeba pracować nad kodeksem pracy”.
„Należy uelastycznić przepisy dotyczące pracy tymczasowej i innych alternatywnych form zatrudnienia”.
„Reprywatyzacja dla obywateli polskich i szerokie formuły uwłaszczeniowe tworzą kapitał niezbędny do intensyfikacji procesu inwestycyjnego”.
I tak dalej, i tak dalej. Zasadniczo to jest niemal ekstrakt polityki gospodarczej III RP, a „narodowy kapitalizm” to fantazja sporej części postsolidarnościowej elity (tej konkurencyjnej względem „kapitalizmu kosmopolitycznego”). Ostatecznie to heroiczny „przedsiębiorca” jest tu w centrum, zraz obok ekonomicznie definiowanej „rodziny”. Także w kwestii ochrony zdrowia mamy obecnie sytuację bliską postulowanemu przez niego modelowi:
„Jestem za otwarciem możliwości alternatywnych ubezpieczeń oraz za wyraźnym określeniem granic odpowiedzialności państwa w dziedzinie zdrowia (sieć szpitali państwowych i zakres bezpłatnych świadczeń). Resztę powinien uzupełnić prywatny sektor zdrowotny” – mówił w wywiadzie dla Salonu24.
Nic mi nie wiadomo o tym, żeby od tego czasu Marek Jurek zmienił w sposób istotny poglądy. W kwestii 500 plus jego partia proponowała program „1000 plus”, ale na trzecie i każde następne dziecko. Miał to być program wzmacniający dzietność, ale nie program socjalny. Jak mówił w wypowiedzi dla radiowej Trójki: „nie jest sztuką zwiększać wydatki, jeżeli np. doprowadzi się do inflacji. Mam nadzieję, że to drugie nie zajdzie. Jest to program kilkunastokrotnie bardziej wydatkowy niż skromna propozycja, którą złożyliśmy, podyktowana odpowiedzialnością narodową”.
Jego partia zasadniczo odniosła sukces ideologiczny, ponieważ wiele jej pomysłów na gospodarkę było realizowanych w III RP. Także w kwestiach „obyczajowych”, jak to się na prawicy nazywa. Być może w tym sensie jest to świetny kandydat „technicznie łączący” całą prawicę na prawo od KO. Jako ideologiczna esencja obecnej struktury gospodarczo-politycznej. W końcu przecież nawet „premier techniczny” realizuje jakąś polityczną agendę.
Ale dlaczego miałaby to popierać jakakolwiek lewica? Nie wiem. Chyba że chodzi tylko o to, że „byle nie Tusk”. Czyli typowe działania polaryzacyjne. „Byle nie ci drudzy”, nie ważne, co będzie realizowane, jak się już ich odsunie od władzy. Znamy to po jednej stronie, teraz obserwujemy to po drugiej. Chocholi taniec bez końca i bez nadziei.
I co ciekawe wygląda na to, że sam Jurek to krytykował. W rozmowie z Kulturą Liberalną powiedział:
„Uważam, że nie ma głupszego pojęcia w naszej debacie publicznej jak „symetryzm”. To pojęcie zakłada, że ludzie się mają określać nie w stosunku do realizmu czy idealizmu filozoficznego, wobec konserwatyzmu–liberalizmu, czy choćby prawicy–lewicy, tylko wobec dwóch central partyjnych, a nasze poglądy mają być wypadkową jednej i drugiej”.
Xavier Woliński
Niezależna publicystyka wymaga wsparcia społeczności, by mogła pozostać otwarta dla wszystkich i bez paywalli.
Jeśli cenisz moją pracę, dołącz do grona osób, dzięki którym powstaje.